سالروز تولد زنی که نهصد سال پیش، همپای زنان آزادی خواه امروز می اندیشید

تاریخ انتشار: May 9, 2026

 

دهم می ۲۲ ادریبهشت سالروز تولد مهستی گنجوی شاعر پارسی گوی ایرانی ست

نام اصلی او منیژه بود و لقب اش «مه ستی» به معنای «بانوی بزرگ». این لقب را سلطان سنجر به او داده بود. او زنی آزاده و از اندیشمندان زمانه خود بود.  مهستی در جلسات گفتگو و شعرخوانی که بیشتر در حیطه ی مردان بود شرکت می کرد و  به سادگی و با .شهامت نظریات خود را می گفت و یا می سرائید

متاسفانه قدر و منزلت مهستی (به عنوان  زنی اندیشمند و شاعری فارسی زبان و بلندپایه که سال ها از رمانه خود جلوتر بود) در ایران و به ویژه در حال حاضر شناخته نشده. تعجبی هم نیست زیرا برخی از شعرهای مهستی به عنوان یک زن، آنقدر امروزی ست که هیچ تفاوتی با زنان و مردان شاعری ندارد که در این زمانه صدایشان را علیه واپسگرایی، تعصب و زن ستیزی بلند کرده اند.

برخلاف حکومت ایران، در جمهوری آذربایجان قدر او را خوب می دانند، آنها حتی مدعی اند مهستی آذربایجانی است. شعرهای او را از زبان فارسی به ترکی ترجمه کرده اند و به ویژه در سال های اخیر برای شناسندن او تلاش زیادی کرده اند.  آنها در نهصدمین سالروز تولد مهستی که با کمک یونسکو برگزار می شد توانستد او را شاعری آذربایجانی معرفی کنند  و البته حکومت اسلامی هم از خدا خواسته، صدایش در نیامد.

ما را به دم پیر نگه نتوان داشت

در حجرهٔ دلگیر نگه نتوان داشت

آن را که سر زلف چو زنجیر بود

در خانه به زنجیر نگه نتوان داشت

 

در عالم عشق تا دلم سلطان گشت

آزاد ز کفر و فارغ از ایمان گشت

اندر ره خود مشکل خود خود دیدم

از خود چو برون شدم رهم آسان گشت

 

مرکز مهستی گنجوی در جمهوری آذربایجان

بنیاد میراث پاسارگاد

دهم می ۲۰۲۶

بنیاد میراث پاسارگاد