تاریخ انتشار: September 25, 2026
مولوی – رومی «جلالالدین محمد بلخی»، زاده بلخ (وقتی که بلخ جزیی از ایران بود) عارف، متفکر و شاعر پارسی زبانی ست که ۶۱ هزار بیت به پارسی سروده ست.
متاسفانه قدر او در ایران شناخته نشده است. او تا قبل از دوران پهلوی ها حتی به عنوان کافر و مرتد شناخته می شد و آخوندهای شیعی می گفتند و هنوز هم بیشترشان می گویند: «حتی کتاب های او نجس است و باید آنها را با انبر برداشت و دور انداخت».
ترکیه از آنجایی که مولوی پس از حمله مغول به ترکیه رفت و در همانجا درگذشت، او را متعلق به خود می دانند، آنها نه تنها آرامگاه او را روز به روز وسیع تر کرده اند بلکه موزه ای هم در کنارش برای او ساخته و با هوشیاری اجازه داده اند در این موزه دراویش برنامه های آوازخوانی و موسیقی و «رقص سماع» که به نام مولوی شناخته می شود برگزار کنند.
مولوی تا آخرین سال های عمر خویش به قول پسرش لحظه ای از شنیدن موسیقی، خواندن و رقصیدن باز نمی ماند.
باید توجه داشت که مولانا با این که مدتی در ترکیه زندگی کرده اما فقط ۱۲ بیت شعر به ترکی سروده است. اما ترکیه ای ها همه ی اشعارفارسی او را به ترکی و بیشتر آنها را به انگلیسی ترجمه کرده اند.
با تلاش ترکیه یونسکو سال ۲۰۰۷ را سال جهانی مولانا نامیده و همزمان در یونسکو جشن گرفته است.
هشتم مهر – سی ام سپتامبر
نمونه ای از شعرهای او
آن شب که دلی بود به میخانه نشستیم؛
آن توبه صدساله به پیمانه شکستیم!
از آتش دوزخ نهراسیم که آن شب
ما توبه شکستیم ولی دل نشکستیم
***
هرشب که به بنده همنشین میافتی
چون نورِ مهی که بر زمین میافتی
من بندهٔ چشمِ مستِ پُرخوابِ توام
آندم که چنان و اینچنین میافتی
***
دلا یاران سه قسمند گر بدانی
زبانی اند ونانی اند و جانی
به نانی نان بده از در برانش
محبت کن به یاران زبانی
ولیکن یار جانی را نگه دار
به پایش جان بده تا می توانی
بنیاد میراث پاسارگاد